Enver Paşa ve Nozhot Muharebesi

1069

Enver Paşa’nın, Makedonya’nın bağımsızlığı için eşkıyalık yapan VMRO komitacılarını tabiri caizse biçtiği bir muharebe “Nozhot Muharebesi”. Bulgar kaynakları ve Enver Paşa’nın hatıratı kaynak alınarak oluşturulan küçük bir yazı dizisi.

 

Makedonya’nın Tikveş ve Pirlepe kazaları arasında bulunan Nikodim ve Rakla köyleri civarında Nozhot Dağı’nda Enver Paşa(o zamanlar Bey) ve askerleri komitacılara tesadüfen denk gelir.

Enver Paşa eşkıyaya denk geldiği yeri Rakla taşlığı olarak hatıratında belirtir. Enver Paşa’nın belirttiği yerin günümüzdeki hali;

 

Enver Paşa komutasında 56 askere karşı 250 kişilik bir komitacı grubu. Çoğu Bulgaristan ordusunda firari… Ancak Bulgar ve Makedon kaynaklarında Enver Paşa’nın kuvvetleri binler olarak gösterilir. Tabii kuyruk acısı.
Enver Paşa bu muharebede o bölgenin 8 ünlü çete liderine karşı savaştı.

Nozhot Dağı’nda(aslında normal bir tepedir ancak yörede dağ olarak bilinmektedir. Zaten Enver Paşa da oraya taşlık demekte) vuku bulan bu müsademe 2 gün sürer. Çatışmalar sonunda Enver Paşa’nın hatıratına göre 85 komitacı öldürülür. Bizim tarafta ise 4 şehidimiz ve 7 yaralımız bulunmaktadır.

Makedon kaynakları ise kendi ölülerinin 56 kişi olduğunu göstermekte ve teslim olan 2 kişinin ise Enver Paşa tarafından Köprülü’de idam edildiğini söylemektedir. Başka bir kaynakta ise teslim olan o 2 kişinin Enver Paşa tarafından kahramanlıklarından ötürü affedildiği görülmektedir.

Muharebelerin yapıldığı yerden bir görüntü;

 

Enver Paşa’nın Nozhot Dağı’nda kurşundan geçirdiği o bölgeden sorumlu çetenin bir fotoğrafı;

 

Yalnız bir kişi vardır ki bu muharebeden sonra komitacılar arasında büyük bir üne sahip olacaktır. O da Tane Nikolov’dur;

 

Ve günümüzde hala Nozhot Dağı’nda komitacıların bu yenilgilerini kahramanlık göstermek amaçlı bir anıt bulunmakta. Her yıl belirli zamanlarda da çeşitli anma etkinlikleri düzenlenmetedir. Anma etkinliği;

 

Hep biz mi ölülerimizin arkasından türküler söyleyeceğiz?  Biraz da onlar söylesin. Enver Paşa’nın Nozhot Muharebesi’nde öldürdüğü komitacıların arkasından söylenen türkü;